Zajęcia rewalidacyjne to specjalistyczne zajęcia wspierające rozwój ucznia z niepełnosprawnością, których celem jest usprawnianie osłabionych funkcji oraz rozwijanie umiejętności potrzebnych w nauce i codziennym funkcjonowaniu. Szukając sposobów na to, jak urozmaicić zajęcia rewalidacyjne, warto skupić się nie tylko na atrakcyjności pomocy, ale przede wszystkim na tym, czy rzeczywiście wspierają one cele terapeutyczne i angażują ucznia. Monitor interaktywny, ćwiczenia manualne, tradycyjne materiały oraz konsola edukacyjna dla dzieci mogą pełnić różne funkcje i wzajemnie się uzupełniać. Szczególnie interesujące możliwości daje połączenie pracy na ekranie z ruchem całego ciała.
Jak urozmaicić zajęcia rewalidacyjne i uniknąć powtarzalnego schematu?
Praca wyłącznie przy stoliku lub ekranie może po pewnym czasie stać się dla ucznia monotonna. Nie oznacza to jednak, że na każdych zajęciach trzeba wprowadzać zupełnie nowe pomoce. Ważniejsze jest różnicowanie sposobu działania: raz uczeń może wskazywać odpowiedź, innym razem układać elementy, wykonywać ćwiczenie ruchowe albo reagować na bodźce pojawiające się na ekranie.
Przy planowaniu zajęć warto kierować się prostą kolejnością:
-
określić umiejętność, nad którą pracuje uczeń,
-
wybrać odpowiednią formę aktywności,
-
dopiero na końcu dobrać narzędzie.
Dzięki temu pomoce do zajęć korekcyjno-kompensacyjnych nie są przypadkowym dodatkiem, ale wspierają konkretny cel pracy.
Monitor interaktywny a konsola ruchowa - czym różni się sposób pracy?
Monitor interaktywny daje szerokie możliwości prezentowania treści, pisania, przesuwania elementów, rozwiązywania ćwiczeń czy korzystania z materiałów multimedialnych. Uczeń pracuje jednak przede wszystkim bezpośrednio przy ekranie i wykonuje zadania poprzez dotyk.
Konsola ruchowa zmienia charakter tej interakcji. Zamiast dotykać odpowiedzi, dziecko może reagować ruchem ręki, nogi lub tułowia. Oznacza to, że zadanie poznawcze można połączyć z koordynacją, orientacją przestrzenną czy motoryką dużą. Nie jest to więc konkurencja dla monitora interaktywnego, lecz rozszerzenie jego możliwości o zupełnie inny sposób angażowania ucznia.
Kiedy sprawdzi się monitor interaktywny?
Monitor warto wykorzystać m.in. podczas:
-
nauki czytania i pisania,
-
dopasowywania elementów,
-
pracy na ilustracjach i schematach,
-
tworzenia map pojęciowych,
-
rozwiązywania zadań wymagających precyzyjnego wskazywania.
Co wnosi konsola edukacyjna?
Konsola edukacyjna dla dzieci pozwala przekształcić ekran z powierzchni dotykowej w punkt odniesienia dla ruchu. Uczeń obserwuje zadanie, analizuje je, wykonuje odpowiednią reakcję i od razu widzi jej rezultat. Taki sposób pracy może być szczególnie przydatny wtedy, gdy celem jest połączenie procesów poznawczych z aktywnością fizyczną.
Gry terapeutyczne sterowane ruchem - co można dzięki nim ćwiczyć?
Gry terapeutyczne sterowane ruchem mogą wspierać kilka obszarów podczas jednego zadania. W zależności od rodzaju aktywności dziecko może ćwiczyć:
-
koordynację wzrokowo-ruchową,
-
pamięć i koncentrację,
-
orientację prawo-lewo,
-
kontrolę ruchu,
-
reakcję na bodźce,
-
motorykę dużą.
Przykładowo uczeń może śledzić obiekt i sięgać w jego kierunku, odtwarzać sekwencję gestów albo reagować na zmianę położenia elementów. W ten sposób ruch staje się częścią ćwiczenia, a nie tylko przerwą między kolejnymi zadaniami.
Jak wykorzystać konsolę myWally podczas terapii?
Przykładem takiego rozwiązania jest myWally - konsola, którą można obsługiwać bez klasycznego kontrolera. System reaguje na ruchy ciała, dzięki czemu uczeń może wykonywać zadania przy użyciu rąk, nóg i tułowia. Dostępne aktywności obejmują m.in. gry edukacyjne, logiczne, zręcznościowe i rewalidacyjne.
W praktyce oznacza to, że ten sam ekran, który służy do prezentowania treści na monitorze interaktywnym, może stać się elementem ćwiczeń wymagających ruchu. Taki sprzęt do rewalidacji w szkole pozwala więc rozszerzyć możliwości już wyposażonej sali bez rezygnowania z innych metod pracy.
Warto również podkreślić, że choć na konsoli myWally gra w danej chwili jedno dziecko, nie oznacza to, że reszta grupy się nudzi. Dla pozostałych uczestników zajęć przewidziane są zadania z tzw. obudowy dydaktycznej, w tym karty pracy bazujące na gotowych scenariuszach. Co więcej, mimo że przed monitorem fizycznie znajduje się tylko jeden gracz, reszta grupy aktywnie angażuje się w kibicowanie i wspieranie rówieśnika. Jak pokazują doświadczenia z prezentacji produktu, zadania proponowane przez myWally naturalnie wciągają całą grupę w doskonałą zabawę i budzą ducha zdrowej rywalizacji.
Jak połączyć konsolę, monitor i tradycyjne pomoce?
Dobrym rozwiązaniem jest praca stacyjna. Na jednym stanowisku uczeń może korzystać z monitora interaktywnego, na drugim wykonywać ćwiczenie ruchowe z konsolą, a na kolejnym pracować z kartą, układanką lub pomocą sensoryczną.
Wszystkie aktywności mogą dotyczyć tego samego zagadnienia. Jeśli celem jest np. orientacja przestrzenna, uczeń najpierw rozpoznaje kierunki na monitorze, następnie reaguje na nie ruchem, a na końcu wykonuje zadanie na materiale papierowym. Dzięki temu ćwiczy tę samą umiejętność na kilka sposobów.
Jak połączyć monitor i konsolę, aby urozmaicić zajęcia rewalidacyjne?
Monitor interaktywny i konsola edukacyjna nie muszą być rozwiązaniami, spośród których trzeba wybrać tylko jedno. Monitor dobrze sprawdza się podczas pracy z treścią, natomiast konsola może dodać do niej ruch, koordynację i aktywną reakcję całego ciała. Właśnie takie łączenie metod daje terapeucie większą swobodę w dopasowaniu zajęć do potrzeb ucznia. Jeśli celem jest bardziej różnorodna i angażująca rewalidacja, warto traktować technologię nie jako zamiennik sprawdzonych metod, ale jako sposób na poszerzenie możliwości pracy.
